Aktualności

Dzień Munduru 2013 – podsumowanie

Plenerowe imprezy rekonstrukcyjne już na trwałe wpisały się w kalendarze polskich miejscowości. Wspólne świętowanie uroczystości państwowych i rocznic historycznych łączy się wówczas z interaktywną, barwną i spektakularną edukacją, atrakcyjną dla wszystkich pokoleń. Nie inaczej było w Białymstoku, gdzie 12 maja 2013 r. Stowarzyszenie Kreatywne Podlasie we współpracy z Wydziałem Prawa Uniwersytetu w Białymstoku zorganizowało już czwarty, doroczny rodzinny piknik rekonstrukcyjny „Dzień Munduru”. W trwającej przez cały dzień imprezie udział wzięło kilka tysięcy białostoczan.

Dzień Munduru jest cyklicznym projektem kulturalnym i edukacyjnym, skierowanym do wszystkich zainteresowanych kulturą munduru oraz historią Białegostoku i Podlasia. Odbywa się od 2010 r. z inicjatywy Stowarzyszenia Kreatywne Podlasie oraz we współpracy z podlaskimi instytucjami, organizacjami i pasjonatami zainteresowanymi mundurem. W tym roku już tradycyjnie impreza została zorganizowana w drugą majową niedzielę na centralnym placu miejskim – Rynku Kościuszki w Białymstoku.

W tegorocznej, czwartej edycji pikniku wzięły udział różne środowiska związane ze służbą społeczeństwu – podlaskie służby mundurowe, grupy rekonstrukcji historycznej, instytucje publiczne oraz organizacje pozarządowe. Ich stoiska, pojazdy i pokazy dynamiczne na sześć godzin zawładnęły centrum Białegostoku. „Dzień Munduru” odbywał się równocześnie z kilkoma innymi wydarzeniami, m.in. ulicznym półmaratonem „Białystok Biega” oraz grą miejską zorganizowaną przez „Dni Kultury Studenckiej – Juwenalia 2013 Białystok”. Dzięki temu każdy, kto w ciągu niedzielnego popołudnia zawitał do centrum miasta, mógł znaleźć coś dla siebie.

„Dzień Munduru” połączył rekonstruktorów wojska i życia codziennego z różnych epok historycznych. Średniowiecze było odtwarzane przez członków Podlaskiego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej „Trzaskawica”, którzy przed białostockim ratuszem rozstawili namiot i stanowiska z prezentacją dawnego rzemiosła, a w serii pokazów dynamicznych zaprezentowali spektakularne starcia wojów słowiańskich. Czasy I Rzeczypospolitej rekonstruowali pasjonaci skupieni w Polskim Stowarzyszeniu Łucznictwa Konnego. Dzięki nim na Rynku Kościuszki stanęła strzelnica łucznicza wyposażona m.in. w tatarskie łuki refleksyjne, która cieszyła się zainteresowaniem zwłaszcza najmłodszych białostoczan.

Licznie reprezentowane były środowiska rekonstruujące polskie formacje mundurowe sprzed 1939 r. Wyjątkową atrakcją dla miłośników tego okresu były pokazy Grupy Rekonstrukcji Historycznej III Okręgu Policji Państwowej z Radomia. Rekonstruktorzy zaprezentowali rzadką dziś sztukę szermierki bagnetem, a przez cały dzień można było podziwiać ich granatowe mundury policyjne i wyposażenie Policji Państwowej II RP, w tym zabytkowe rowery, oporządzenie i broń osobistą. Wyjątkową atrakcją był przedwojennej produkcji rower Łucznik, na którym zamontowano – i w trakcie pokazów z hukiem prezentowano – strzelający granatnik.

Wojsko Polskie z okresu międzywojennego było licznie reprezentowane w formacjach lądowych – kawalerii i piechocie. Pierwszą z nich rekonstruowali członkowie Szwadronu Kawalerii im 10. Pułku Ułanów Litewskich. Ich udział był szczególny w dwójnasób: na zakończenie swoich pokazów szwadron konno przedefilował przez Rynek Kościuszki, udając się do koszar przy ul. Kawaleryjskiej, gdzie tego dnia odbywało się święto pułkowe. Z terenu „Dnia Munduru” można było bezpłatnie dojechać na uroczystości zabytkowym autobusem „ogórkiem” (Jelcz RTO 043), który udostępniła Białostocka Komunikacja Miejska.

Druga polska formacja sprzed 1939 r. była rekonstruowana przez Grupę Rekonstrukcji Historycznej 9. Pułku Strzelców Konnych z Grajewa. Jej członkowie dotarli do Białegostoku z licznymi zabytkowymi pojazdami, m.in. polskim samochodem pancernym wz. 34, niemieckim samochodem pancernym Kfz. 13 oraz motocyklami. Pokazy dynamiczne z ich udziałem obfitowały w huk wystrzałów, wybuchy i ryk zabytkowych silników. Wojsko przedwojenne było także reprezentowane przez Stowarzyszenie Pasjonatów Historii Ziemi Podlaskiej oraz Kolekcjonerów Militariów „Grupa Wschód” oraz GRH „Narew”.

W pikniku wzięli także udział rekonstruktorzy odtwarzający powojenne formacje militarne. Wiele pokazów dynamicznych oraz rozległe stoisko zapewniła na Rynku Kościuszki Jednostka Strzelecka „Strzelec” OSW nr 4034 w Białymstoku. Wyjątkowe pojazdy wojskowe zaprezentowało także Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych „Czemu By Nie”, organizujące w podbiałostockich Ogrodniczkach terenową imprezę rekonstrukcyjną „Misja Wschód”. Szczególną atrakcją był szwedzki gąsienicowy transporter piechoty Volvo Bv 202, który w trakcie „Dnia Munduru” krążył po białostockim rynku, przewożąc grupy chętnych.

Ważnymi uczestnikami rodzinnego pikniku byli funkcjonariusze podlaskich formacji mundurowych. Komenda Miejska Policji w Białymstoku zorganizowała namiot z ekspozycją oraz atrakcjami dla dzieci, wystawiła także radiowozy i pojazdy specjalne używane w codziennej służbie. Straż Miejska w Białymstoku zaprezentowała w pokazach dynamicznych umiejętności funkcjonariuszy oraz swoje pojazdy, a pod namiotem udostępniła mundury i sprzęt wykorzystywany na służbie. Funkcjonariusze Izby Celnej w Białymstoku zapewnili namiot z licznymi atrakcjami dla widzów z wszystkich pokoleń; odbył się także pokaz dynamiczny, który spotkał się z dużym zainteresowaniem białostoczan. Przez cały czas trwania pikniku – od 10:00 do 16:00 – na Rynku Kościuszki dyżurował także wóz ratowniczo-gaśniczy Państwowej Straży Pożarnej. Oblegały go dzieci i całe rodziny, zainteresowane wyposażeniem i umundurowaniem białostockich strażaków.

Od początków „Dnia Munduru” partnerem instytucjonalnym imprezy jest Muzeum Wojska w Białymstoku. Jego pracownicy rozstawili w cieniu białostockiego ratusza namiot z wieloma materiałami historycznymi i atrakcjami. Był on też bazą dla zorganizowanej przez muzealników gry miejskiej, w której białostoczanie mogli zmierzyć się z wieloma zagadkami i zadaniami, dotyczącymi rekonstruktorów i funkcjonariuszy uczestniczących w pikniku. Współpracę w organizacji gry miejskiej oraz fachowe wsparcie organizacyjne i wiele atrakcji zapewnili harcerze z Hufca ZHP Białystok im. hm. Stanisława Moniuszki.

Wśród innych atrakcji tegorocznej edycji pikniku historycznego warto wymienić spotkanie z autorem książki „Trzynaście moich lat w JW GROM”. W kawiarni „Akcent” Andrzej K. Kisiel opowiadał o działalności operatora współczesnych polskich, wojskowych jednostek specjalnych. Spotkanie było okazją do rozmowy z autorem, a także do uzyskania informacji o działalności Fundacji Sprzymierzeni, której celem jest zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej poszkodowanym żołnierzom i funkcjonariuszom formacji mundurowych.

Oprawę organizacyjną „Dnia Munduru” zapewniało Stowarzyszenie Kreatywne Podlasie, we współpracy z wolontariuszami, w tym m.in. ze studentami organizującymi „Dni Kultury Studenckiej – Juwenalia 2013 Białystok” oraz ze słuchaczami białostockiej Policealnej Szkoły Detektywów i Pracowników Ochrony O’CHIKARA. Degustacja kuchni wojskowej była możliwa dzięki współpracy z P.H.U. „ARPOL” sp. z o.o. z Zielonej Góry – producentem i dostawcą racji żywnościowych dla armii i innych podmiotów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa.

Ważnym uczestnikiem „Dnia Munduru” był jego partner strategiczny – Wydział Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. W imieniu Wydziału, wspólnie z prezesem Stowarzyszenia Kreatywne Podlasie Damianem Dworakowskim, uroczystej inauguracji pikniku dokonał dr Jarosław Matwiejuk, pełnomocnik Rektora UwB ds. współpracy z uniwersytetami Europy Wschodniej. Wydział Prawa rozstawił swój namiot i ekspozycję w alejce wystawienniczej obok formacji mundurowych oraz Muzeum Wojska w Białymstoku. Pracownicy i studenci prezentowali ofertę edukacyjną i naukową Wydziału, m.in. kształcenie na kierunku bezpieczeństwo narodowe oraz różnorodne studia podyplomowe i studia doktoranckie.

„Dzień Munduru 2013” odbył się pod Honorowym Patronatem Prezydenta Miasta Białegostoku oraz pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Podlaskiego. Projekt był współfinansowany przez Miasto Białystok oraz Województwo Podlaskie.

Kolejna edycja projektu odbędzie się w maju 2014 r. – będzie to już piąty rodzinny piknik rekonstrukcyjny w Białymstoku.